Vietcombank hướng đến top 100 ngân hàng lớn nhất khu vực châu Á về tổng tài sản

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank đã cho biết như trên khi trao đổi với báo chí về những định hướng nhằm đạt được mục tiêu này.

Cơ sở quan trọng để Vietcombank chủ động trong chiến lược tăng vốn trung, dài hạn

* Đối với hệ thống tài chính, Nghị quyết 79-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 3 NHTM Nhà nước nằm trong nhóm 100 ngân hàng lớn nhất khu vực châu Á về tổng tài sản, đồng thời dẫn đầu về công nghệ và năng lực quản trị. Để đạt được mục tiêu lọt vào top 100 ngân hàng lớn nhất khu vực châu Á về tổng tài sản, phía Vietcombank đã và đang thực hiện thay đổi cụ thể, mang tính đột phá nào?

- Nghị quyết 79 đã xác định rõ vai trò then chốt của các NHTM Nhà nước trong việc ổn định hệ thống, điều tiết thị trường tiền tệ, cung ứng vốn chủ lực cho nền kinh tế, đồng thời đi đầu về quy mô, năng lực quản trị, trình độ công nghệ và chuẩn mực hoạt động. Nghị quyết đặt mục tiêu 3 NHTM Nhà nước lọt top 100 ngân hàng lớn nhất Châu Á về tổng tài sản. Đây vừa là cơ hội nhưng cũng vừa là thách thức, trách nhiệm lớn đối với Vietcombank với tư cách là một NHTM Nhà nước giữ vai trò nòng cốt trong hệ thống.

Vietcombank tiếp cận mục tiêu này theo nghĩa vừa mở rộng quy mô, vừa là quá trình nâng tầm toàn diện về năng lực tài chính, chất lượng tăng trưởng, chuẩn mực quản trị và vị thế khu vực. 

Những mục tiêu và các giải pháp tại Nghị quyết 79 có mức độ tương đồng cao với chiến lược và định hướng phát triển của Vietcombank trong giai đoạn tới. Theo đó, Vietcombank xác định 4 định hướng trọng tâm như sau:

Thứ nhất, tiếp tục phát huy vai trò điều tiết và dẫn dắt thị trường, điều hành tín dụng phù hợp chu kỳ kinh tế; ưu tiên vốn cho lĩnh vực then chốt, dự án trọng điểm quốc gia và các động lực tăng trưởng mới như hạ tầng chiến lược, chuyển đổi năng lượng, kinh tế số…; đồng thời xây dựng dư địa tăng trưởng phù hợp để đóng vai trò bộ đệm cho nền kinh tế trong các giai đoạn biến động.

Thứ hai, tăng cường năng lực tài chính, thực hiện các giải pháp tăng vốn chủ sở hữu từ nguồn lực nội sinh và từ nguồn vốn bên ngoài, xác định vốn là nền tảng chính sách để nâng cao khả năng ổn định thị trường, đáp ứng các chuẩn mực an toàn ngày càng cao, đồng thời tạo điều kiện thực thi vai trò điều tiết một cách chủ động và bền vững.

Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi số và quản trị dữ liệu, đầu tư mạnh cho hạ tầng dữ liệu, năng lực phân tích dữ liệu; ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo vào quản trị rủi ro, điều hành hoạt động theo thời gian thực; từng bước hình thành năng lực tài chính – như một lợi thế cạnh tranh cốt lõi.

Thứ tư, đổi mới cơ chế nhân sự và tạo động lực phát triển mới, thúc đẩy tăng năng suất, chất lượng hiệu quả công việc, hài hoà lợi ích cá nhân với hiệu quả dài hạn, hình thành đội ngũ đủ năng lực - đủ động lực - đủ trách nhiệm để thực hiện các mục tiêu chiến lược; từng bước hình thành và củng cố các năng lực mới.

Có thể khẳng định, Nghị quyết 79 đã tạo nền tảng thể chế rất mạnh mẽ cho con đường mà Vietcombank đã và đang kiên định theo đuổi: Phát triển trở thành NHTM Nhà nước hiện đại, hiệu quả, có năng lực cạnh tranh trong khu vực; vừa thực hiện tốt vai trò chủ lực, chủ đạo trong nền kinh tế, vừa vận hành theo các chuẩn mực quản trị tiên tiến, minh bạch và hiệu quả.

* Nghị quyết 79 cho phép sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn để tăng vốn điều lệ cho các doanh nghiệp nhà nước thay vì nộp về ngân sách. Nội dung này có ý nghĩa ra sao đối với nhóm các ngân hàng quốc doanh?

- Đối với các NHTM Nhà nước, giải pháp này có thể coi là một bước đột phá về tư duy đầu tư vốn của Nhà nước. Hoạt động ngân hàng có đặc thù là dư địa tăng trưởng, từ mở rộng tín dụng, đầu tư công nghệ đến đáp ứng các chuẩn mực quốc tế đều phụ thuộc trực tiếp vào quy mô và chất lượng vốn tự có. Trong nhiều năm qua, các NHTM Nhà nước, trong đó có Vietcombank, phải đồng thời cân đối giữa nhu cầu giữ lại lợi nhuận để tăng vốn với nghĩa vụ nộp cổ tức tiền mặt về ngân sách Nhà nước.

Nghị quyết 79 đã tháo gỡ nút thắt này, đồng thời mở rộng không gian và công cụ đầu tư vốn cho Nhà nước thông qua việc cho phép sử dụng nguồn thu từ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp để bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp nhà nước, bao gồm các NHTM Nhà nước. 

Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hệ số an toàn vốn của nhóm NHTM Nhà nước hiện thấp hơn nhóm ngân hàng tư nhân và thấp hơn đáng kể so với nhiều ngân hàng trong khu vực, trong khi yêu cầu về chuẩn mực Basel và cạnh tranh quốc tế ngày càng cao.

Đối với Vietcombank, đây là cơ sở quan trọng để ngân hàng chủ động hơn trong chiến lược tăng vốn trung và dài hạn, qua đó tạo dư địa cho tăng trưởng quy mô, đầu tư mạnh mẽ hơn cho công nghệ, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Quan trọng hơn, cơ chế này thể hiện rõ quan điểm của Đảng và Nhà nước: Tiếp tục đầu tư để xây dựng các ngân hàng trụ cột ngang tầm khu vực.

Cần tiếp tục tháo gỡ một số điểm nghẽn

* Trên tinh thần của Nghị quyết 79 đã được ban hành, Vietcombank còn vướng mắc nào cần tháo gỡ hoặc kiến nghị để đơn vị có thể phát triển xứng tầm trong giai đoạn tới?

- Từ kinh nghiệm thực tiễn của Vietcombank - NHTM Nhà nước duy nhất tại Việt Nam được cả ba tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế gồm S&P, Moody's và Fitch Ratings xếp hạng bằng trần tín nhiệm quốc gia; nằm trong các bộ chỉ số uy tín về quản trị và phát triển bền vững như VNSI, VNCG50; là ngân hàng tiên phong triển khai Basel II và đang chuẩn bị triển khai Basel III; đồng thời có nhà đầu tư chiến lược là các định chế tài chính hàng đầu thế giới như Mizuho Financial Group, và từng có sự tham gia của quỹ đầu tư chính phủ Singapore - GIC, cho thấy để triển khai Nghị quyết 79 có hiệu quả và đồng bộ, cần tiếp tục tháo gỡ một số điểm nghẽn mang tính thực thi như sau:

Thứ nhất là tính đồng bộ trong chính sách về đầu tư vốn Nhà nước tại NHTM Nhà nước. Nghị quyết 79 định hướng tiếp tục tăng vốn điều lệ cho các NHTM Nhà nước, do đó Vietcombank kiến nghị cho phép áp dụng linh hoạt các hình thức tăng vốn, bao gồm giữ lại lợi nhuận, bổ sung vốn từ nguồn thoái vốn nhà nước, phát hành riêng lẻ, phát hành cổ phiếu ưu đãi, kể cả cho người lao động, trên cơ sở bảo đảm vai trò chi phối của Nhà nước.

Thứ hai, cần phân định rõ hơn giữa hoạt động kinh doanh và nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ không vì lợi nhuận của NHTM Nhà nước. Vietcombank hiện đang thực hiện nhiệm vụ cơ cấu lại Ngân hàng Xây dựng, nay là VCBNeo. Đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm đảm bảo an toàn hệ thống và do đó cần thiết xây dựng cơ chế đặc thù cho ngân hàng trụ cột quốc gia và cơ chế phân định - bù đắp nhiệm vụ chính sách, để các NHTM Nhà nước thực thi vai trò điều tiết hệ thống một cách bền vững.

Thứ ba, Vietcombank đề xuất có cách tiếp cận dài hạn hơn trong đánh giá các ngân hàng trụ cột quốc gia, không chỉ dựa trên kết quả lợi nhuận ngắn hạn, mà bổ sung thêm các tiêu chí về vai trò điều tiết thị trường, năng lực chống chịu rủi ro, mức độ hội nhập quốc tế và đóng góp cho ổn định kinh tế vĩ mô.