Võ sĩ judo kiếm 2 triệu USD sau vài giây lên võ đài

Người đưa judo lên võ đài đỉnh cao

Trận đấu đánh dấu màn trở lại MMA của võ sĩ judo Rousey tại sự kiện MVP MMA 1 do công ty của Jake Paul tổ chức đã thu hút gần 17 triệu lượt xem trên Netflix. 

Rousey giành chiến thắng bằng đòn khóa tay armbar chỉ sau 17 giây thi đấu. Truyền thông Mỹ cho biết cô nhận khoảng 2,2 triệu USD cho trận đấu này, tức trung bình hơn 129.000 USD mỗi giây xuất hiện trong lồng đấu. 

Reuters gọi đây là một trong những màn tái xuất gây chú ý nhất của MMA nữ trong nhiều năm gần đây, đồng thời "một lần nữa cho thấy sự đáng sợ của võ Nhật Bản".

Trước khi trở thành siêu sao UFC, Ronda Rousey vốn là vận động viên judo đỉnh cao. Cô giành huy chương đồng Olympic Bắc Kinh 2008 ở hạng cân 70kg và trở thành phụ nữ Mỹ đầu tiên đoạt huy chương Olympic môn judo. 

Mẹ cô, AnnMaria De Mars, cũng là nhà vô địch thế giới judo đầu tiên của Mỹ. Điều đó khiến Rousey lớn lên gần như hoàn toàn trong môi trường grappling Nhật Bản.

Khi chuyển sang MMA đầu thập niên 2010, Rousey gần như mang nguyên “bộ công cụ judo” vào lồng đấu. 

Công thức chiến thắng của cô rất đơn giản: áp sát, khóa người, quật ngã rồi dùng đòn khóa tay armbar để kết thúc trận đấu. Trong giai đoạn đầu sự nghiệp, cô thắng liên tiếp bằng armbar chỉ trong vài chục giây, tạo cảm giác các đối thủ gần như bất lực khi bị kéo vào cự ly áp sát.

Điều khiến giới MMA sửng sốt không phải chỉ là số trận thắng, mà là cách cô thắng. Rousey gần như không cần trao đổi đòn quá lâu. Chỉ cần bắt được đối thủ ở khoảng cách gần, cô lập tức biến trận đấu thành “sàn judo”. 

Chủ tịch UFC Dana White từng gọi Rousey là “vận động viên chỉ xuất hiện một lần trong đời”, đồng thời thừa nhận chính cô đã khiến ông thay đổi quan điểm về MMA nữ.

Sự thành công của Rousey cũng kéo theo một cuộc tranh luận lớn về tính thực chiến của judo. Trong nhiều năm, không ít người xem judo đơn thuần là môn thể thao Olympic thiên về biểu diễn quật ngã trên thảm tatami. Nhưng giới chuyên môn nhìn khác.

Nhà phân tích võ thuật nổi tiếng Jack Slack từng nhận xét: “Judo tạo ra những võ sĩ giỏi phá thăng bằng và đánh cự ly áp sát bậc nhất trong thể thao đối kháng. Nếu một judoka bắt được người bạn đúng cách, bạn thật sự gặp nguy hiểm”. 

Theo Slack, điều khiến judo đặc biệt nguy hiểm là khả năng kiểm soát trọng tâm và chuyển trạng thái cực nhanh từ đứng sang nằm.

Cựu võ sĩ UFC Chael Sonnen cũng từng nói: “Người ta đánh giá thấp các cú quật vì họ chỉ nhìn thấy chúng trên thảm đấu. Hãy thử bị quật xuống bê tông xem, có khi bạn không đứng dậy nổi nữa”. Ý kiến này phản ánh quan điểm khá phổ biến trong giới MMA hiện đại: quật ngã không chỉ để ghi điểm, mà còn là kỹ năng cực kỳ nguy hiểm trong thực chiến.

Thực tế judo có một ưu điểm rất lớn so với nhiều môn võ truyền thống khác: đối kháng thật liên tục. Người tập judo thường xuyên sparring toàn lực, quật ngã thật và thi đấu với áp lực cao. Điều này khiến kỹ thuật của họ dễ chuyển hóa sang thực chiến hơn các hệ thống thiên về biểu diễn.

Judo vẫn chưa thể "đơn độc tác chiến"

Tuy nhiên sự nghiệp của Rousey cũng đồng thời cho thấy giới hạn của judo khi đứng một mình. Sau giai đoạn thống trị, cô lần lượt thất bại trước Holly Holm và Amanda Nunes.

Các đối thủ này không cho Rousey áp sát để triển khai sở trường judo. Holm dùng footwork và striking tầm xa để kéo trận đấu khỏi clinch, còn Nunes áp đảo bằng boxing tốc độ cao và khả năng chống vật mạnh mẽ.

Nhà báo MMA nổi tiếng Ariel Helwani từng nhận xét: “Rousey thay đổi môn thể thao này, nhưng bản thân môn thể thao tiến hóa nhanh hơn cô. Để theo kịp các võ sĩ khác, Rousey cũng phải học thêm nhiều kỹ năng".

Dẫu vậy, ảnh hưởng của judo trong MMA hiện đại vẫn rất lớn. Nhiều võ sĩ thành công khác cũng xuất thân từ judo hoặc chịu ảnh hưởng sâu sắc từ môn võ này. 

Kayla Harrison, người từng giành hai huy chương vàng Olympic judo, hiện được xem là một trong những võ sĩ MMA nữ toàn diện nhất thế giới. Không giống Rousey, Harrison phát triển striking tốt hơn và sở hữu hệ kỹ năng cân bằng hơn.

Trước đó Karo Parisyan từng được gọi là “vua judo của UFC”. Đầu những năm 2000, Parisyan là một trong những người đầu tiên chứng minh các cú hip toss và foot sweep của judo có thể hoạt động hiệu quả trong MMA đỉnh cao. Nhiều nhà phân tích xem ông là người mở đường cho làn sóng tích hợp judo vào MMA hiện đại.

Ngay cả những võ sĩ nổi tiếng với nền tảng sambo như Khabib Nurmagomedov hay Islam Makhachev cũng sử dụng rất nhiều yếu tố mang màu sắc judo như phá thăng bằng, quật sát lồng và kiểm soát hông. 

Điều đó khiến ranh giới giữa wrestling, sambo và judo trong MMA ngày càng mờ đi.

Ngày nay, giới chuyên môn gần như thống nhất rằng judo là một trong những nền tảng thực chiến mạnh nhất thế giới, đặc biệt ở cự ly gần. 

Tuy nhiên MMA hiện đại cũng chứng minh không môn võ nào đủ sức thống trị một mình. Điều quan trọng không phải “môn nào mạnh nhất”, mà là khả năng hòa trộn kỹ thuật thành hệ thống chiến đấu toàn diện.

Có lẽ đó cũng là điều khiến chiến thắng 17 giây của Ronda Rousey gây chú ý lớn đến vậy. Nó không chỉ là màn tái xuất của một ngôi sao kỳ cựu, mà còn gợi lại khả năng thực chiến đáng sợ của nhu đạo, môn võ tưởng chừng chỉ phù hợp với phong trào Olympic.