'Cần định danh rõ hành vi thao túng thị trường bất động sản'

Đại biểu Quốc hội đề xuất luật hóa hành vi thao túng thị trường bất động sản và lập hệ thống cảnh báo sớm để ngăn tình trạng thổi giá, tạo sóng trục lợi.

Sáng 22/8, Quốc hội tiếp tục thảo luận ở hội trường về Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi.

Ông Trịnh Xuân An, Ủy viên chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội đánh giá dự thảo luật đưa ra quy định để phòng ngừa tình trạng thao túng thị trường bất động sản. Các quy định này gồm yêu cầu về công khai thông tin, ghi đúng giá giao dịch thực tế trên hợp đồng và thanh toán qua tài khoản, hệ thống dữ liệu và biện pháp điều tiết thị trường.

"Đây là nền tảng tốt, nhưng dự thảo vẫn thiếu một mắt xích quan trọng. Đó là chưa định danh rõ hành vi thao túng thị trường bất động sản, cũng như thiếu cơ chế phát hiện, xử lý hành vi này", ông An nói.

Theo ông, thao túng bất động sản là việc chủ động tạo cung cầu giả, giao dịch lòng vòng để đẩy giá, hoặc tung tin sai lệch về quy hoạch, dự án nhằm tạo sóng trục lợi.

Ông An đề xuất bổ sung vào dự thảo các hành vi cấm thao túng thị trường bất động sản. Chính phủ có thể quy định tiêu chí nhận diện trên cơ sở các hành vi như tạo giao dịch giả, cung cầu giả, thông đồng đẩy giá.

Đại biểu Trịnh Xuân An phát biểu tại phiên thảo luận sáng 22/8. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội

Với cơ chế điều tiết thị trường địa ốc, ông Trịnh Xuân An cho rằng nên giám sát, cảnh báo sớm thay vì xử lý khi thị trường có vấn đề. Theo dự luật, Nhà nước điều tiết khi thị trường diễn biến phức tạp. Song, đại biểu đặt vấn đề "thế nào là phức tạp, cơ quan nào phát hiện và tiêu chí để can thiệp".

Vì vậy, ông An đề nghị xây dựng một bộ chỉ số giám sát và cảnh báo sớm thị trường bất động sản, trong đó có biến động giá, số lượng và tần suất giao dịch, giao dịch ngắn hạn, tồn kho, tín dụng bất động sản...

Theo ông, dữ liệu về thị trường nhà ở và bất động sản phải hình thành được giá giao dịch thực và chỉ số giá đáng tin cậy, cũng như phát hiện được biến động bất thường. "Nhà nước không nên quyết định giá bất động sản thay cho thị trường. Nhưng Nhà nước phải bảo đảm giá được hình thành trên một thị trường minh bạch, cạnh tranh, phản ánh tương đối đúng cung cầu thực và không bị thao túng", đại biểu nêu.

Trong khi đó, PGS. TS Phạm Thế Anh (đoàn đại biểu Thanh Hóa) đề nghị ứng dụng AI trong phân tích, khai thác dữ liệu lớn về thị trường nhà ở và địa ốc để tự động phát hiện các giao dịch bất thường.

Theo ông, các bất thường được phát hiện có thể về giá mua bán, tần suất giao dịch hoặc về định danh của các chủ thể tham gia giao dịch. Đồng thời, ông cũng đề xuất cung cấp kết quả phân tích miễn phí hoặc thu phí cho những người quan tâm. Đại biểu kỳ vọng cơ chế quản lý dữ liệu bằng AI sẽ góp phần giúp điều tiết thị trường địa ốc minh bạch, giá tiệm cận thực tế.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình tại phiên thảo luận sáng 22/8. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội

Giải trình sau đó, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cũng thừa nhận thời gian qua có tình trạng đầu cơ, mua đi bán lại tạo sự khan hiếm và đẩy giá bất động sản. Để giải quyết tình trạng này, ông cho biết Bộ Xây dựng sẽ tham gia hoàn thiện hồ sơ dự án sửa đổi các Luật Nhà ở, Kinh doanh bất động sản cùng Luật Đất đai.

Bộ trưởng cho biết sẽ đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội và nhà cho thuê để cân bằng cung cầu, trong bối cảnh giá nhà tại các đô thị lớn tăng quá cao và lệch pha phân khúc.

Đồng thời, Bộ Xây dựng tiếp tục rà soát, nghiên cứu, đề xuất sử dụng phù hợp các công cụ điều tiết thị trường như thuế, tín dụng, quy hoạch. Việc này nhằm kiểm soát đầu cơ, hạn chế tình trạng đầu tư tích trữ bất động sản, định hướng nguồn lực vào nhu cầu thực tế và góp phần ổn định thị trường.

Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua dự Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) tại kỳ họp vào tháng 10.

Anh Tú