Giá USD hạ nhiệt, vàng mất sức hút

Giá USD rẻ hơn so với đầu năm

Các ngân hàng (NH) tiếp tục giảm giá USD khá sâu và xuống mức thấp hơn so với đầu năm. Đây là điều chưa từng xảy ra từ trước đến nay trên thị trường. Cụ thể ngày 21.8, giá USD tại NH thương mại giảm 70 - 85 đồng/USD so với trước đó, Vietcombank mua vào còn 25.890 - 25.920 đồng, bán ra 26.300 đồng. ACB mua vào 25.890 - 25.920 đồng, bán ra 26.280 đồng. VietinBank mua vào 25.855 - 25.920 đồng, bán ra 26.300 đồng… So với cuối tháng 7, giá đồng bạc xanh đã giảm 190 đồng, tương đương 0,7%. Thậm chí, giá USD trong NH thương mại hiện còn thấp hơn mức giá đầu năm. Cụ thể, giá mua USD giảm gần 160 đồng, tương ứng 0,6%; giá bán giảm gần 80 đồng, tương đương 0,3%.

Diễn biến này trái ngược với chiều tăng nhanh của tỷ giá trung tâm do NH Nhà nước (NHNN) công bố. Tỷ giá trung tâm ngày 21.8 tăng thêm 10 đồng, lên 25.600 đồng/USD. Kể từ đầu tháng 5 đến nay, tỷ giá trung tâm đã tăng gần 500 đồng (hơn 2%), đây cũng là mức tăng giá so với đầu năm nay.

Nhiều tháng trở lại đây, giá USD trong NH đã không kịch trần như trước và lần đầu tiên giá đồng bạc xanh trong hơn 8 tháng của năm giảm. Điều này cho thấy nhu cầu USD không căng thẳng dù nhập siêu vẫn lớn. Cụ thể, trong nửa đầu tháng 8, thâm hụt cán cân thương mại (nhập siêu) của VN ghi nhận thêm 1,5 tỉ USD, đưa mức thâm hụt lũy kế từ đầu năm lên gần 21,88 tỉ USD. Theo Công ty CP chứng khoán Rồng Việt (VDSC), tỷ giá đến thời điểm hiện tại vẫn là điểm sáng của điều hành vĩ mô trong bối cảnh vĩ mô quốc tế phức tạp như Cục Dự trữ liên bang Mỹ - Fed giữ nguyên lãi suất, NH trung ương Nhật nâng lãi suất và thu hẹp bảng cân đối. 

Đồng thời, áp lực từ cân đối cung - cầu ngoại tệ trong nước khi nhu cầu ngoại tệ phục vụ nhập khẩu tăng mạnh. Tỷ giá ổn định và có xu hướng giảm đến từ một số nguyên nhân như vốn đầu tư trực tiếp (FDI) giải ngân kỷ lục, kiều hối, du lịch quốc tế phục hồi và xuất khẩu giữ đà tăng giúp tăng nguồn cung trên thị trường, chênh lệch lãi suất VND - USD dương khiến nhiều người chuyển từ nắm giữ USD sang gửi tiết kiệm VND, giảm nhu cầu giữ ngoại tệ. Đồng thời, chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới thu hẹp, làm giảm nhu cầu gom ngoại tệ để nhập vàng.

Trong những ngày qua, giá vàng trong nước tăng chậm hơn thế giới. Ngày 21.8, giá vàng miếng SJC tăng 1 triệu đồng mỗi lượng, các công ty mua vào 144 triệu đồng, bán ra 147 triệu đồng. Trong khi đó, giá vàng thế giới tăng mạnh 80 USD/ounce (tương đương 1,9 triệu đồng/lượng tính theo tỷ giá NH), lên 4.600 USD/ounce. Giá vàng miếng SJC đắt hơn thế giới còn 1,2 triệu đồng/lượng thay vì 3 triệu đồng/lượng trước đó. Mãi lực thị trường vàng những tuần qua giảm mạnh, khách mua vàng không đông.

Hỗ trợ thanh khoản, giảm lãi suất

Trước bối cảnh tỷ giá hạ nhiệt, vàng trong nước thu hẹp chênh lệch so với thế giới, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối NH đầu tư Công ty CP chứng khoán An Bình (ABS), đánh giá diễn biến này đang tạo ra một số điều kiện thuận lợi hơn cho công tác điều hành chính sách tiền tệ trong những tháng cuối năm. Khác với giai đoạn 2024 - 2025, khi tỷ giá chịu áp lực tăng mạnh trong bối cảnh lãi suất trong nước tương đối thấp so với lãi suất quốc tế, diễn biến năm nay đang có phần đảo chiều. Tỷ giá giảm trong khi mặt bằng lãi suất tiền đồng lại ở mức tương đối cao khiến sức hấp dẫn của việc nắm giữ ngoại tệ giảm xuống. 

Diễn biến này cũng có tác động tích cực tới thanh khoản của hệ thống. Khi áp lực tỷ giá giảm, điều kiện bổ sung dự trữ ngoại hối thuận lợi hơn. Đồng thời, các NH có thể tiếp cận nguồn vốn quốc tế với chi phí thấp hơn so với giai đoạn chi phí vốn trong nước ở mức cao. Chênh lệch lãi suất USD và VND hiện nay là một trong những nguyên nhân chính giúp tỷ giá ổn định từ đầu năm đến nay, dù nền kinh tế vẫn ghi nhận nhập siêu. 

Thêm vào đó, so với đầu năm, giá vàng hiện giảm và lượng tiền đang được "găm giữ" trong vàng có khả năng tiếp tục được giải phóng một phần trong năm nay để chuyển qua gửi tiết kiệm, thanh khoản của hệ thống NH có thêm điều kiện để cải thiện. "Tỷ giá hạ nhiệt, lãi suất quốc tế giảm bớt áp lực và dòng tiền có khả năng quay trở lại hệ thống NH đang tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho điều hành chính sách tiền tệ trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, mức độ nới lỏng thực tế vẫn sẽ phụ thuộc vào diễn biến lạm phát, tỷ giá, thanh khoản và các mục tiêu tăng trưởng của nền kinh tế", ông Nguyễn Thế Minh cho hay.

Giá vàng miếng SJC cao hơn thế giới hơn 1 triệu đồng/lượng

ẢNH: NGỌC THẮNG

Ông Ngô Đăng Khoa, Giám đốc toàn quốc Khối kinh doanh vốn, tiền tệ và thị trường chứng khoán, HSBC VN, cho rằng khi nền kinh tế đi nhanh hơn, bài toán điều hành vĩ mô cũng trở nên phức tạp hơn. Tăng trưởng mạnh hơn thường đi cùng với nhu cầu vốn lớn hơn, nhu cầu nhập khẩu đầu vào cao hơn, nhu cầu thanh toán quốc tế lớn hơn, và vì vậy áp lực lên cung - cầu ngoại tệ, lãi suất và kỳ vọng thị trường cũng trở nên rõ nét hơn. Nửa cuối năm 2026 vì thế là câu chuyện của việc giữ cân bằng trong một môi trường ngày càng nhạy cảm hơn. VN hiện vẫn có nhiều yếu tố hỗ trợ quan trọng như tăng trưởng GDP cao, FDI giải ngân tích cực, du lịch phục hồi mạnh và triển vọng xuất khẩu vẫn tương đối khả quan.

Theo ông Ngô Đăng Khoa, một điểm đáng chú ý của chu kỳ hiện nay là mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất đã trở nên linh hoạt và đa chiều hơn so với trước. Nếu như ở một số giai đoạn trước, thị trường thường nhìn khá trực diện rằng áp lực tỷ giá tăng thì lãi suất phải tăng để bảo vệ đồng nội tệ, thì hiện nay bài toán điều hành phức tạp hơn nhiều. Lý do là nền kinh tế VN đang ở trong một chu kỳ tăng trưởng cao hơn, nhu cầu tín dụng lớn hơn, trong khi áp lực tỷ giá không chỉ đến từ yếu tố bên ngoài như đồng USD mạnh lên, mà còn đến từ chính nhu cầu ngoại tệ phục vụ thương mại, đầu tư và thanh toán. Như vậy lãi suất hiện không chỉ là công cụ để hỗ trợ tỷ giá, mà còn phải đồng thời cân bằng nhiều mục tiêu khác như hỗ trợ tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, duy trì thanh khoản hệ thống và ổn định kỳ vọng thị trường.