Thay đổi bất thường cảnh báo cholesterol cao

Cholesterol cao diễn tiến âm thầm, song các mảng vàng quanh mắt, đau bắp chân khi đi bộ hay vết thương lâu lành có thể là dấu hiệu không nên bỏ qua.

Theo Healthline, phần lớn người cholesterol cao không có triệu chứng rõ ràng. Tình trạng này thường chỉ được phát hiện qua xét nghiệm máu hoặc khi đã gây biến chứng như bệnh động mạch vành, đột quỵ hay bệnh động mạch ngoại biên.

Tuy nhiên, một số dấu hiệu bên ngoài cơ thể có thể gợi ý cholesterol rất cao, đặc biệt ở người mắc tăng cholesterol máu có tính gia đình. Tuy nhiên, không nên dựa vào một biểu hiện đơn lẻ để tự chẩn đoán.

Mảng vàng quanh mí mắt

Xanthelasma là những mảng hoặc nốt màu vàng mềm thường xuất hiện quanh mí mắt, hình thành do các chất béo, trong đó có cholesterol, tích tụ dưới da.

Đây có thể là dấu hiệu gợi ý rối loạn lipid máu, nhất là khi xuất hiện ở người trẻ hoặc đi kèm tiền sử gia đình có cholesterol cao. Tuy nhiên, xanthelasma cũng có thể xuất hiện ở người có chỉ số bình thường, do đó không thể dùng biểu hiện này để kết luận một người bị cholesterol cao.

Nốt vàng ở khuỷu tay, đầu gối hoặc bàn tay

Xanthoma là những nốt hoặc cục màu vàng do chất béo tích tụ trong da hoặc mô dưới da. Chúng có thể xuất hiện ở khuỷu tay, đầu gối, bàn tay, mắt cá chân hoặc trong các gân, chẳng hạn gân Achilles.

Dấu hiệu này đặc biệt đáng chú ý ở người có LDL cholesterol rất cao từ khi còn trẻ. Đây có thể là biểu hiện của tăng cholesterol máu có tính gia đình, một rối loạn di truyền khiến LDL duy trì ở mức cao trong thời gian dài và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch sớm.

Vòng trắng hoặc xám quanh giác mạc

Một số người có thể xuất hiện vòng màu trắng hoặc xám ở rìa giác mạc, gọi là arcus giác mạc. Nguyên nhân là do lipid tích tụ quanh giác mạc.

Ở người lớn tuổi, đây có thể là thay đổi liên quan đến quá trình lão hóa và không nhất thiết phản ánh cholesterol cao. Ngược lại, nếu vòng xuất hiện khi còn trẻ, đặc biệt ở người có tiền sử gia đình cholesterol cao hoặc bệnh tim mạch sớm, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm lipid để tìm nguyên nhân.

Đau hoặc chuột rút bắp chân khi đi bộ

Cholesterol cao kéo dài có thể góp phần hình thành mảng xơ vữa trong thành động mạch. Khi các động mạch cung cấp máu cho chân bị hẹp, người bệnh có thể mắc bệnh động mạch ngoại biên.

Một dấu hiệu điển hình là đau, nhức hoặc chuột rút ở bắp chân khi đi bộ, leo cầu thang hoặc vận động. Cơn đau thường giảm sau khi dừng lại nghỉ, sau đó có thể tái xuất hiện khi tiếp tục đi. Trang Times of India gọi đây là đau cách hồi, một triệu chứng thường gặp của bệnh động mạch ngoại biên. Nếu tình trạng lặp lại ở khoảng cách đi bộ tương đối giống nhau, không nên chỉ cho rằng nguyên nhân là tuổi tác hoặc thể lực kém.

Đau hoặc chuột rút bắp chân khi đi bộ có thể cảnh báo cholesterol cao. Ảnh được tạo bởi AI

Bàn chân lạnh, đổi màu

Một bên bàn chân thường xuyên lạnh hơn bên còn lại có thể xuất hiện khi lưu lượng máu đến chân bị giảm. Người bệnh cũng có thể nhận thấy da chân nhợt hoặc hơi xanh, đặc biệt khi bệnh động mạch ngoại biên tiến triển.

Tuy nhiên, lạnh chân đơn thuần không đồng nghĩa với cholesterol cao. Nhiệt độ môi trường, vấn đề thần kinh và nhiều rối loạn tuần hoàn khác cũng có thể gây biểu hiện tương tự. Điều đáng lưu ý hơn là tình trạng kéo dài, xảy ra chủ yếu ở một bên hoặc đi kèm đau, tê và thay đổi màu da.

Lông chân thưa, móng chân mọc chậm

Giảm mọc lông ở cẳng chân hoặc móng chân phát triển chậm cũng có thể là biểu hiện của bệnh động mạch ngoại biên. Khi động mạch bị hẹp, lượng máu, oxy và dưỡng chất đến các mô ở chân giảm, ảnh hưởng đến quá trình phát triển của lông, móng.

Móng chân dày, giảm mọc lông chân và thay đổi nhiệt độ bàn chân trong số những biểu hiện có thể gặp khi bệnh động mạch ngoại biên tiến triển. Tuy nhiên, lông và móng có thể thay đổi vì nhiều nguyên nhân khác như tuổi tác, hormone, di truyền hoặc bệnh lý khác. Những dấu hiệu này đáng lưu ý hơn nếu xuất hiện đồng thời với đau chân khi đi bộ, bàn chân lạnh hoặc thay đổi màu da.

Vết thương ở chân lâu lành

Vết xước hoặc vết loét ở bàn chân, ngón chân lâu lành có thể là dấu hiệu lưu lượng máu đến chi bị suy giảm. Khi động mạch bị hẹp đáng kể, mô không nhận đủ oxy và dưỡng chất cần thiết để phục hồi, khiến vết thương khó lành hoặc tái phát.

Bệnh động mạch ngoại biên có thể gây các vết loét ở chân và bàn chân lâu lành; trường hợp nặng có thể xuất hiện tổn thương mô do thiếu máu. Nguy cơ càng đáng lưu ý ở người hút thuốc hoặc mắc tiểu đường.

Dù cơ thể có thể xuất hiện những dấu hiệu kể trên, phần lớn người cholesterol cao hoàn toàn không có biểu hiện bất thường. Mảng xơ vữa có thể âm thầm tích tụ trong động mạch nhiều năm trước khi gây biến chứng. Vì vậy, không nên chờ xuất hiện mảng vàng quanh mắt, đau chân hay các dấu hiệu tuần hoàn mới kiểm tra cholesterol. Xét nghiệm máu là cách xác định tình trạng mỡ máu. Một xét nghiệm lipid thường đánh giá cholesterol toàn phần, LDL, HDL và triglyceride.

Bảo Bảo (Tổng hợp)