Thước phim robot NASA lăn bánh 6 năm trên Sao Hỏa

NASA công bố video timelapse từ camera điều hướng bên phải của robot Curiosity, ghi lại hành trình di chuyển trên bề mặt Sao Hỏa gồ ghề năm 2020-2026.

Camera này vốn không được thiết kế để tạo ra một thước phim đẹp mắt. Nó thường hướng về phía sau, giúp các chuyên gia xác định những tảng đá và đặc điểm địa hình thú vị khi Curiosity đi qua. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu đã ghép nối hàng nghìn hình bức ảnh thường nhật, tạo ra thước phim liên tục về sự chuyển động và thay đổi môi trường.

NASA cho biết: "Nhóm phụ trách Curiosity đang dùng video timelapse này để quan sát những hạt cát dịch chuyển trên thân robot. Việc phân biệt giữa cát bị xáo trộn do mỗi lần di chuyển và do gió thổi có thể cung cấp thông tin mới về sự thay đổi theo mùa trong khí quyển".

Theo Space, video mới cũng cho thấy những khó khăn trong quá trình thám hiểm Sao Hỏa. 6 bánh xe của Curiosity, mỗi bánh có đường kính khoảng 50 cm, vốn được thiết kế để chống chọi với địa hình gồ ghề và sắc nhọn. Tuy nhiên, bề mặt Sao Hỏa tỏ ra khắc nghiệt hơn dự kiến. Không lâu sau khi robot hạ cánh xuống hố trũng Gale năm 2012, các kỹ sư bắt đầu thấy bánh xe nhôm mỏng bị hư hại, xuất hiện các vết thủng và rách do đá sắc cạnh gây ra.

Hình ảnh do NASA công bố qua thời gian cho thấy mức độ hư hại ngày càng lớn. Dù vậy, Curiosity vẫn hoàn toàn di chuyển được, minh chứng cho thiết kế bền bỉ của robot và chiến lược điều khiển hợp lý của nhóm kỹ sư. Kinh nghiệm thu được cũng giúp cải tiến thiết kế của các robot thám hiểm Sao Hỏa sau này, bao gồm robot Perseverance với bánh xe được gia cố để chống chọi tốt hơn với địa hình phức tạp.

Bánh xe hư hại của robot Curiosity tháng 3/2026. Ảnh: NASA

Tuần này, NASA cũng thông báo đã xử lý xong sự cố mũi khoan của Curiosity bị kẹt trong đá lần đầu tiên sau hơn 13 năm hoạt động. Trước đó, ngày 25/4, Curiosity khoan lấy mẫu tảng đá mang tên Atacama, ước tính có đường kính đáy khoảng 46 cm, dày 15 cm và nặng 13 kg. Khi robot thu cánh tay lại, toàn bộ tảng đá bị nhấc theo khỏi mặt đất, treo lơ lửng trên mũi khoan. Sau vài lần thử thất bại, các chuyên gia tiến hành nghiêng mũi khoan nhiều hơn, kết hợp với xoay và rung khiến tảng đá rơi ra.

Curiosity lớn tương đương một chiếc ôtô, hạ cánh xuống hố trũng Gale tháng 8/2012 với nhiệm vụ xác định xem khu vực này có từng hỗ trợ sự sống của vi sinh vật hay không. Robot sau đó phát hiện, vào thời cổ đại, Gale chứa một hệ thống sông hồ có tiềm năng phù hợp cho sự sống.

Robot sau đó tiếp tục nghiên cứu các lớp đá trong quá trình di chuyển, tìm kiếm manh mối về sự chuyển đổi của Sao Hỏa thời xa xưa, từ một hành tinh tương đối ấm và ẩm thành nơi cằn cỗi lạnh giá như ngày nay. Science Alert cho biết, trong suốt thời gian hoạt động, robot đã vượt qua nhiều sự cố như cơ chế khoan va đập gặp hiện tượng đoản mạch, phanh bị cản trở do vướng mảnh vỡ, khoan bị kẹt, bánh xe thủng.

Thu Thảo tổng hợp