Gần 20 năm từ ý tưởng đến ngày trở lại
Chiều 11.8 vừa qua, Quốc hội đã nghe trình bày Tờ trình của Chủ tịch nước về đề nghị phê chuẩn hiệp định liên quan đến dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận; đồng thời thảo luận ở tổ về nội dung này. Sự trở lại của dự án diễn ra trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 ngày càng cấp thiết.
Ý tưởng phát triển điện hạt nhân tại VN được nghiên cứu từ đầu những năm 2000, nhằm đa dạng hóa nguồn cung và đáp ứng nhu cầu điện dài hạn. Sau quá trình khảo sát, tỉnh Ninh Thuận (cũ) được lựa chọn để xây dựng 2 nhà máy điện hạt nhân. Năm 2009, Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận. Tuy nhiên, đến năm 2016, dự án tạm dừng do điều kiện chưa cho phép.
Ngày 30.11.2024, Quốc hội quyết định tiếp tục thực hiện chủ trương đầu tư dự án tại Nghị quyết số 174/2024/QH15. Đến ngày 19.2.2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 189/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận, tạo thêm cơ sở pháp lý để triển khai.

Khu vực thực hiện dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 tại xã Phước Dinh (Khánh Hòa)
ẢNH: KỲ NAM

Dự án tái định cư Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 tại xã Phước Dinh
ẢNH: KỲ NAM
Cùng với đó, Chính phủ triển khai các chương trình đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển điện hạt nhân. Ngày 16.3.2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 438/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Chiến lược xác định triển khai các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 tại xã Phước Dinh và Ninh Thuận 2 tại xã Vĩnh Hải, hướng tới hoàn thành xây dựng, đưa các nhà máy vào vận hành an toàn vào năm 2035.
VN cũng không bắt đầu từ con số 0 về năng lượng nguyên tử. Hơn 50 năm qua, Viện Năng lượng nguyên tử VN đã xây dựng nền tảng nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng công nghệ hạt nhân. Lò phản ứng nghiên cứu Đà Lạt được đưa vào vận hành từ năm 1984, phục vụ nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực và sản xuất đồng vị phóng xạ cho y học.
Hàng nghìn kỹ sư, cán bộ và chuyên gia VN cũng đã được đào tạo tại Nga, Nhật Bản và các quốc gia có ngành công nghiệp hạt nhân phát triển. Đây là nguồn lực quan trọng khi VN chuẩn bị triển khai một dự án đòi hỏi trình độ công nghệ, quản lý và tiêu chuẩn an toàn ở mức cao nhất.
Hai nhà máy, một chiến lược
Ngày 23.3.2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi VN và Liên bang Nga ký hiệp định liên Chính phủ về hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân trên lãnh thổ VN. Đây là hiệp định đặt nền tảng cho việc triển khai Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
Theo các thông tin được công bố, Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 dự kiến gồm 2 tổ máy, tổng công suất khoảng 2.400 MW, sử dụng công nghệ lò phản ứng VVER-1200 do Nga phát triển. Đây là thế hệ lò phản ứng thứ ba cải tiến, được trang bị hệ thống làm mát thụ động có thể hoạt động mà không cần điện. Công nghệ này được phát triển trên cơ sở những bài học rút ra từ sự cố Nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1 tại Nhật Bản năm 2011.

Vùng đất khô hạn, nhiều nắng, gió đang đứng trước cơ hội biến những điều kiện tự nhiên khắc nghiệt thành lợi thế phát triển năng lượng
ẢNH: KỲ NAM

Khu vực thực hiện dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 2 tại xã Vĩnh Hải (Khánh Hòa)
ẢNH: KỲ NAM
Tập đoàn Điện lực VN (EVN) được giao làm chủ đầu tư dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1; Tập đoàn Công nghiệp năng lượng quốc gia (Petrovietnam) làm chủ đầu tư dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Bộ Công thương được giao làm đầu mối điều phối, phối hợp với các bộ, ngành liên quan trong quá trình chuẩn bị dự án.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận nằm trong địa bàn tỉnh Khánh Hòa mới. Khu vực ven biển phía nam tỉnh có điều kiện tự nhiên đặc thù với khí hậu khô hạn, nhiều nắng, gió và quỹ đất lớn. Những đặc điểm từng là trở ngại đối với sản xuất nông nghiệp đã góp phần hình thành không gian phát triển năng lượng tái tạo trong nhiều năm qua.
Ông Phạm Văn Chi, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, Chủ tịch Hội Tri thức Khánh Hòa, cho hay việc lựa chọn địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân phải trải qua quá trình khảo sát nghiêm ngặt với nhiều tiêu chí về địa chất, địa hình, khí tượng, hải văn, nguồn nước và mật độ dân cư.
Theo ông Chi, vùng đất Ninh Thuận đáp ứng nhiều yêu cầu quan trọng như nền địa chất ổn định, ít đứt gãy hoạt động; khu vực ven biển thuận lợi cho việc lấy nước làm mát; mật độ dân cư không quá cao và quỹ đất đủ lớn để phát triển tổ hợp công nghiệp năng lượng. "Tôi cho rằng Ninh Thuận là vùng đất rất thuận lợi để phát triển năng lượng sạch như dự án điện hạt nhân. Biến khó khăn thành lợi thế. Với công nghệ hiện đại như hiện nay, tôi tin tưởng dự án này sẽ thành công", ông Chi nói.
Việc hình thành tỉnh Khánh Hòa mới cũng mở rộng không gian phát triển cho khu vực phía nam, tạo điều kiện kết nối quy hoạch hạ tầng, logistics và công nghiệp hỗ trợ. Khi dự án được triển khai, khu vực này có thêm dư địa phát triển các ngành công nghiệp, dịch vụ kỹ thuật và đào tạo nhân lực.
Hạ tầng giao thông cũng là một yếu tố đáng chú ý. Tuyến cao tốc Bắc - Nam phía đông, đường ven biển, cảng quốc tế Cam Ranh, hệ thống cảng tại Vân Phong và sân bay quốc tế Cam Ranh tạo thành mạng lưới kết nối với các trung tâm kinh tế, hỗ trợ vận chuyển hàng hóa, thiết bị và kết nối chuyên gia trong quá trình triển khai dự án. (còn tiếp)
Lưới điện chuẩn bị đón nguồn mới
Ông Phan Xuân Sĩ, Phó giám đốc Truyền tải điện Khánh Hòa, cho biết khu vực phía nam Khánh Hòa hiện có gần 310 km đường dây 220 kV và 500 kV, phần lớn là mạch kép; trong đó gần 70 km đường dây 500 kV mạch kép.
Các trạm biến áp 500 kV, 220 kV tại khu vực giữ vai trò quan trọng trong giải tỏa công suất các nguồn năng lượng tái tạo, hòa vào hệ thống điện quốc gia và liên kết lưới điện khu vực Duyên hải Nam Trung bộ.
Từ nay đến năm 2030, hạ tầng truyền tải tiếp tục được đầu tư mở rộng để đáp ứng nhu cầu giải tỏa nguồn, đặc biệt khi các nguồn điện hạt nhân, thủy điện tích năng được đưa vào khai thác.

43 minutes ago
6







